SKGZ: ‘Maak het eigen risico niet te ingewikkeld’
De discussie over het eigen risico in de zorg gaat meestal over de hoogte van het bedrag. Maar volgens de Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen (SKGZ) speelt ook iets anders een belangrijke rol bij zorgmijding: onduidelijkheid over de regels. Die zorg lijkt ook relevant voor de mondzorg.
Aanleiding is het plan om het verplichte eigen risico anders vorm te geven. Daarbij zou het eigen risico worden gemaximeerd op 150 euro per behandeling. Volgens de SKGZ kan zo’n systeem voordelen hebben, omdat zorgkosten voorspelbaarder worden voor verzekerden. Tegelijkertijd waarschuwt de organisatie dat extra complexiteit juist tot meer verwarring kan leiden.
De SKGZ stelt dat ‘misverstanden toenemen door complexiteit’ en waarschuwt dat ‘als de systematiek te ingewikkeld wordt, de kans toeneemt dat mensen niet meer begrijpen wanneer zij wel of geen eigen risico betalen’.
Hoe zit het momenteel bij mondzorg?
Ook binnen de mondzorg bestaat regelmatig onduidelijkheid over vergoedingen, aanvullende verzekeringen, eigen bijdragen en eigen betalingen. Veel volwassenen weten niet precies welke tandheelkundige behandelingen wel of niet vanuit de basisverzekering worden vergoed en wanneer kosten voor eigen rekening komen.
Tegelijkertijd is het goed om te benadrukken dat reguliere tandheelkundige zorg voor volwassenen vaak buiten het basispakket van de zorgverzekering valt. Omdat het verplichte eigen risico alleen geldt voor zorg uit het basispakket, speelt het eigen risico bij een reguliere tandartscontrole of standaard tandheelkundige behandeling in veel gevallen geen rol.
Wel kunnen uitzonderingen bestaan, bijvoorbeeld bij bepaalde vormen van kaakchirurgie, ziekenhuiszorg of bijzondere tandheelkundige zorg die wel onder de basisverzekering vallen. Daarnaast kunnen in sommige situaties ook eigen bijdragen gelden. Een eigen bijdrage is iets anders dan het verplichte eigen risico: het gaat om een bedrag dat een patiënt volgens de regels van de verzekering zelf moet betalen, ook wanneer het eigen risico al volledig is verbruikt.
Transparantie over kosten
Binnen de mondzorg bestaan bovendien al regels die patiënten meer duidelijkheid moeten geven over kosten. Bij grotere behandelingen moet vooraf een prijsopgave worden gegeven. Vanaf 500 euro moet die prijsopgave schriftelijk of digitaal worden verstrekt. Patiënten kunnen daarnaast altijd om een begroting vragen.
Ook bestaat in Nederland het recht voor patiënten om een kopie van de tandtechnieknota op te vragen. Daarmee kunnen patiënten inzicht krijgen in de techniekkosten die bijvoorbeeld samenhangen met een kroon, brug, prothese of andere tandtechnische voorziening. Juist dergelijke transparantie kan bijdragen aan meer duidelijkheid over de opbouw van zorgkosten.
Juist die transparantie vooraf kan helpen om onzekerheid over zorgkosten te verminderen. Dat is relevant, omdat onzekerheid over kosten ertoe kan leiden dat mensen controles of behandelingen uitstellen. Daardoor kunnen relatief kleine problemen uiteindelijk uitgroeien tot grotere klachten en ingrijpendere behandelingen.
Heldere uitleg blijft belangrijk
De zorgen van de SKGZ sluiten daarom ook aan bij discussies binnen de mondzorgsector. Wanneer regels ingewikkelder worden, neemt volgens critici het risico toe dat patiënten door de bomen het bos niet meer zien.
Volgens de SKGZ moeten daarom ‘eenvoud, uitlegbaarheid en transparantie uitgangspunt blijven bij iedere aanpassing van het eigen risico’. Heldere voorlichting over wanneer wel en geen eigen risico geldt, kan volgens de organisatie helpen om onnodige zorgmijding te voorkomen.